Choć zawód nauczyciela wymaga ogromnej odpowiedzialności i zaangażowania, jego wynagrodzenie w Polsce wciąż pozostaje niskie. Raport Eurydice ujawnia, że polscy nauczyciele zarabiają najmniej spośród pedagogów w całej Unii Europejskiej. Nadzieję na realną poprawę dawał projekt „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”, znajdujący się obecnie w Komisji Edukacji i Nauki. MEN zapowiada jednak poprawę sytuacji finansowej nauczycieli. Szczegóły w tekście.

Wyniki raportu o zarobkach polskich nauczycieli

Według raportu Eurydice (Sieć Informacji o Edukacji w Europie) za lata 2022–2023 polscy nauczyciele otrzymują wynagrodzenie najniższe w całej Unii Europejskiej. W badanym okresie roczne płace początkujących nauczycieli w szkołach publicznych w Polsce wynosiły niespełna 10 tys. euro. W tym samym czasie średnia unijna przekraczała już 25 tys. euro. Rozpiętość wynagrodzeń nauczycieli w Europie jest więc bardzo duża.

Porównanie rocznych zarobków nauczycieli z niektórych państw Europy (w latach 2022–2023)

→ najniższe wynagrodzenie:

  • Polska – 9897 euro,
  • Bułgaria – prawie 10,5 tys. euro,
  • Rumunia – ponad 13 tys. euro

 
 → najwyższe wynagrodzenie:

  • Niemcy – ponad 62 tys. euro.

 
Szansa na wzrost wynagrodzenia nauczycieli?

Ten niski poziom wynagrodzeń w kolejnych latach został zmieniony w wyniku rządowych podwyżek. W ich wyniku sytuacja finansowa nauczycieli się poprawiła, ale stosunkowo nieznacznie. Warto pamiętać, że przez lata wzrastała również kwota płacy minimalnej w Polsce, a póki co pensje nauczycieli są niewiele wyższe niż minimalna krajowa.

Uwaga: MEN wspomina o 40% łącznej podwyżki dla nauczycieli – jednak warto pamiętać, że to nie jest jednorazowa podwyżka.

Na antenie radiowej Trójki Katarzyna Lubnauer z MEN mówiła o podwyżkach z ostatnich trzech lat: Wzrost, jeśli chodzi o wydatki na edukację w ciągu trzech lat, to jest 73 proc., a na wynagrodzenia w przypadku nauczycieli początkujących skumulowana podwyżka łącznie z tą przyszłoroczną to jest 43 proc., w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych to jest 40 proc.Dodała też, że:40-procentowe w ciągu trzech lat i 43-procentowe w przypadku nauczycieli początkujących to są dość wysokie podwyżki.

Po tej wypowiedzi Katarzyny Lubnauer niektóre media rozpowszechniły nieprawdziwą informację, że nauczyciele otrzymają 40% podwyżki. Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśla, że łączny wzrost płac nauczycieli w latach 2023–2025 sięga 40%, jednak jest to wartość skumulowana, obejmująca kilka etapów podwyżek rozłożonych w czasie. Takie ujęcie, choć poprawne matematycznie, może tworzyć wrażenie jednorazowego, znacznego wzrostu płac, podczas gdy rzeczywiste zmiany następowały stopniowo.

Związki zawodowe nauczycieli postulowały o powiązanie pensji nauczycieli ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce

Przypominamy, że związki zawodowe postulowały o powiązanie pensji nauczycieli ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce. Związek Nauczycielstwa Polskiego złożył projekt ustawy, zgodnie z którym podwyżki byłyby oparte na obiektywnym wskaźniku, jakim jest średnia krajowa ogłaszana przez GUS. Co ważne, wynagrodzenia rosłyby w sposób niezależny od decyzji politycznych. Takie rozwiązanie mogłoby realnie poprawić sytuację finansową nauczycieli oraz zmotywować ich do pozostania w zawodzie, a także zachęcić młode pokolenia do pracy w szkole.

Projekt „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli” – skrót wydarzeń:

  • Związek Nauczycielstwa Polskiego zgłosił projekt w Sejmie w listopadzie 2021 r., jednak po pierwszym czytaniu projekt pozostał w komisji;
  • do projektu powrócono w obecnej kadencji Sejmu;
  • po pierwszym czytaniu, w styczniu 2024 r., projekt został skierowany do Komisji Edukacji i Nauki; w jej ramach powołano podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia projektu;
  • w listopadzie 2024 r. premier Donald Tusk zobowiązał się na zjeździe ZNP do przyspieszenia prac nad tym projektem;
  • związkowcy i posłowie upominali się o dalsze prace nad projektem;
  • w sierpniu 2025 r. MEN odpowiedziało na interpelacje – zapewniło, że: Sprawy godnych warunków pracy nauczycieli oraz wzmocnienie prestiżu tego zawodu zaufania publicznego stanowią jeden z priorytetów polityki oświatowej państwa, dodało także, że: posiedzenia komisji odbywają się w terminach określonych przez samą komisję, jej prezydium lub przewodniczącego;
  • w październiku 2025 r. Adam Krzemiński, szef podkomisji zajmującej się inicjatywą obywatelską ZNP „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”, powiedział PAP, że: Z uwagi na koszty obywatelski projekt o pensjach nauczycieli nie ma szans na realizację w obecnym kształcie;
  • w październiku 2025 r. Paulina Piechna-Więckiewicz na antenie radiowej Jedynki podkreśliła, że MEN ma rozpatrzyć inicjatywę: Do końca kadencji musimy powiązać pensje nauczycielskie z wybranym wskaźnikiem w gospodarce; jak zauważa Protest z Wykrzyknikiem, wiceminister nie potwierdziła, że chodzi konkretnie o powiązanie nauczycielskich wynagrodzeń ze średnią płacą w gospodarce.

 
Brak jasnego mechanizmu wzrostu pensji zniechęci kolejne pokolenia do pracy w szkołach i przedszkolach, a już dzisiaj widzimy ogromną lukę pokoleniową. Średni wiek nauczycieli pracujących w klasach 5–8 to 48 lat, a młodych mamy zaledwie 4 proc. Do tego mamy bardzo liczną grupę nauczycieli deklarujących, że rozważają odejście z zawodu w najbliższym czasie. Tylko 20 proc. nauczycieli jest zadowolonych ze swojego wynagrodzenia. To są alarmujące dane, które wpłyną na cały system edukacji – ostrzegł szef ZNP.

 

Źródła:

  1. Roczne zarobki polskich nauczycieli wśród najmniejszych w Unii Europejskiej. „Oby ostatnie podwyżki polepszyły sytuację”, https://radiogdansk.pl/audycje/ludzie-i-pieniadze/2025/10/14/roczne-zarobki-polskich-nauczycieli-wsrod-najmniejszych-w-unii-europejskiej-oby-ostatnie-podwyzki-polepszyly-sytuacje/ (dostęp: 21.10.2025 r.).
  2. Poseł Krzemiński: „Godne płace…” bez szans na realizację w obecnym kształcie. Prezes ZNP: „Traktuję to jako indywidualne stanowisko przewodniczącego podkomisji”, https://glos.pl/rzad-wycofa-sie-z-prac-nad-inicjatywa-obywatelska-godne-place-prezes-znp-moze-to-miec-dalekosiezne-skutki-dla-wiekszosci-koalicyjnej (dostęp: 21.10.2025 r.).
  3. Komentarz Protestu z Wykrzyknikiem na słowa Katarzyny Lubnauer o 40-procentowych podwyżkach, https://www.facebook.com/photo/?fbid=1235660871927442&set=a.658486502978218 (dostęp: 21.10.2025 r.).
  4. Zarobki nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie – 2022/2023, https://eurydice.org.pl/aktualnosci/zarobki-nauczycieli-i-dyrektorow-szkol-w-europie-20222023 (dostęp: 21.10.2025 r.).
  5. Zarobki nauczycieli w Europie. Polska na końcu rankingu. "Wielu decyduje się na zmianę zawodu", https://www.onet.pl/styl-zycia/onetkobieta/nauczyciele-znajduja-sie-na-liscie-zawodow-deficytowych-sytuacja-wciaz-sie-pogarsza/3njplv4,2b83378a (dostęp: 21.10.2025 r.).
  6. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1234854682008061&set=pb.100064506234094.-2207520000&type=3 (dostęp: 21.10.2025 r.).