Reforma26. Kompas Jutra” to największa od lat zmiana w polskiej edukacji, obejmująca wszystkie etapy nauczania. Została ona rozłożona na lata i będzie wdrażana etapami. W przedszkolu oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej nowa podstawa programowa zacznie obowiązywać już od 1 września 2026 r. Jaki jest kierunek zmian w edukacji? Wyjaśniamy to w artykule.

 
Co zmieni się w polskiej edukacji?

Dzięki zmianom w edukacji absolwenci polskich szkół będą przygotowani do życia w zmieniającym się świecie. Ważnym zadaniem szkoły jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także budowanie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój i podejmowane decyzje. Stawiamy na kształtowanie sprawczości, która w dorosłym życiu pomoże osiągać sukcesy. Dążymy do tego, by uczniowie lepiej czuli się w szkole, a dzięki wsparciu nauczycieli poznawali swoje mocne strony i umieli korzystać ze zdobytej wiedzy – podkreśla resort edukacji.

Planowane zmiany:

• nowe przedmioty – większy nacisk na praktykę i zajęcia projektowe (edukacja obywatelska, edukacja zdrowotna, przyroda w nowej formule, zajęcia praktyczno-techniczne w nowej formule),
• nowa, krótsza podstawa programowa – mniej szczegółowa, z naciskiem na kompetencje kluczowe,
• nacisk na edukację praktyczną i więcej zajęć projektowych na lekcjach,
• zmiany w ocenianiu – większy nacisk na ocenę opisową, informację zwrotną i rozwój kompetencji,
• zmiany w egzaminach ósmoklasisty i maturalnym od 2031 r.,
• poradniki metodyczne do każdej podstawy programowej, bezpłatne szkolenia, studia podyplomowe, nowoczesne narzędzia metodyczne,
• zmiany w sposobie rozłożenia nauki, mniej godzin w klasach 7 i 8 szkoły podstawowej,
• większa troska o dobrostan psychiczny i zdrowie.

 
Edukacja obywatelska to tzw. jaskółka zmian. Tak mówi o niej ministra edukacji Barbara Nowacka: W edukacji obywatelskiej zawarliśmy to, co będzie sercem całej zmiany, całej reformy Kompas Jutra, czyli właśnie znacznie więcej działań praktycznych, znacznie więcej doświadczania tego, co się nazywa doświadczeniem edukacyjnym, wyjściem poza mury szkoły i w praktyce zdobywaniem informacji.

Nowe podstawy programowe bazują na profilu absolwenta i absolwentki. Profil określa kompetencje, postawy i umiejętności, jakie powinni posiadać uczniowie po zakończeniu danego etapu edukacyjnego. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej przygotowuje propozycje zmian w systemie edukacji.

Profil absolwenta i absolwentki LINK.

Kierunek zmian – szkoła będzie rozwijała przede wszystkim:

• sprawczość – Instytut Badań Edukacyjnych podkreśla, że szkoła nie może przygotowywać tylko przyszłych pracowników; ważne jest także wykształcenie świadomych osób, które będą rozwijać siebie i otoczenie oraz brać za to odpowiedzialność;

• korzystanie z wiedzy – IBE zaznacza, że chce, aby polscy uczniowie byli świadomi swojej wiedzy i potrafili wcielić ją w działanie; obecnie wielu absolwentów nie potrafi skorzystać ze zdobytych wiadomości;

• kompetencje przekrojowe – społeczne (współpracę, dbanie o innych), poznawcze (krytyczne myślenie, kreatywność, rozwiązywanie problemów), osobiste (kierowanie sobą i dbanie o siebie),

• kompetencje fundamentalne – związane z przedmiotem i cyfryzacją.

 
Źródło: https://reforma26.men.gov.pl/o-reformie/

Jakie będą kolejne etapy wdrażania reformy? Pisaliśmy o tym TUTAJ.

Źródła:

1. Skuteczna reforma, tylko wspólnie z nauczycielami, https://reforma26.men.gov.pl/nauczyciel-nauczycielka/ (dostęp: 2025 r.).
2. Reforma edukacji wchodzi w fazę wdrożeniową. MEN ujawnia, jak będzie wyglądać nauka w szkołach, https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/reforma-edukacji-wchodzi-w-faze-wdrozeniowa-men-ujawnia-jak-bedzie-wygladac-nauka-w-szkolach,635561.html (dostęp: 2025 r.).