Samodzielność uczniów w klasie 3 to kluczowa umiejętność niezbędna do rozpoczęcia nauki w klasie 4. Wymaga mądrego wsparcia ze strony dorosłych i dawania dzieciom coraz więcej okazji do bycia odpowiedzialnymi. Ogólnopolski Sprawdzian Kompetencji Trzecioklasisty zapewnia trening samodzielności, a odbywa się w przyjaznych warunkach, z troską o emocje najmłodszych uczniów. Co jeszcze można zrobić, aby na co dzień rozwijać samodzielność u uczniów?
 

Praktyczne wskazówki, jak wspierać samodzielność u trzecioklasistów

Największym wrogiem samodzielności jest brak przestrzeni na niedoskonałą próbę. Dziecko wyręczane przez rodzica (np. przy pakowaniu tornistra) dostaje efekt końcowy, ale samo nie doświadcza wysiłku i błędu. To przekłada się bezpośrednio na lekcje – uczeń szybciej rezygnuje. Gdy nauczyciel widzi w klasie, że uczeń często czeka na pomoc dorosłego lub zbyt szybko rezygnuje, może zasugerować rodzicom kilka prostych rozwiązań.

GOTOWE WSKAZÓWKI DLA RODZICA

 Rodzic, który chce pomóc w rozwoju samodzielności swojego dziecka, powinien:

  • mniej je wyręczać, a częściej towarzyszyć, np. gdy dziecko długo wiąże buty czy pakuje plecak, rodzic powinien być obok, ale nie wykonuje tej czynności za dziecko;
  • powierzać dziecku obowiązki dopasowane do jego wieku, np. dziecko odkłada zeszyty na miejsce, szykuje strój na następny dzień, sprząta po jedzeniu, przygotowuje prostą kanapkę;
  • pozwolić na podejmowanie decyzji przez dziecko, np. dziecko decyduje, w jakiej kolejności wykona obowiązki albo jakie przybory wybierze do pracy plastycznej;
  • wyciągać wobec dziecka takie konsekwencje, które uczą, a nie karzą, np. jeśli coś się nie udało, wspólnie ustala proste rozwiązanie, aby kolejnym razem się powiodło;
  • zgodzić się na to, że dziecko będzie popełniać błędy, np. praca dziecka może być niedoskonała, ale ważne jest to, że dziecko próbuje i się uczy.

 
W codzienności klas 1–3 samodzielność buduje się tam, gdzie są drobne, powtarzalne procedury. Pomaga w tym metoda „Start w 30 sekund”. Uczeń zawsze robi to samo, np. czyta polecenie, podkreśla słowo-klucz, wybiera narzędzie (ołówek, kredki lub linijkę) i dopiero zaczyna.

Nauczyciel może również zastosować kryteria sukcesu NaCoBeZu (czyli „Na co będziemy zwracać uwagę?”). Uczeń ćwiczy podejmowanie decyzji i odpowiedzialność. Wie, co ma sprawdzić i czym się kierować, zanim poprosi o pomoc. Jak zastosować to w praktyce? Wystarczy krótka lista 3–5 punktów, która zawiśnie na tablicy. Uczeń po wykonaniu zadania zaznacza przerobione punkty (sam lub w parze). Nauczyciel wraca do tej listy w informacji zwrotnej: „Który punkt jest już gotowy, a który jeszcze wymaga poprawy?”.

Ogólnopolski Sprawdzian Kompetencji Trzecioklasisty – trening samodzielności 

Ogólnopolski Sprawdzian Kompetencji Trzecioklasisty to trening samodzielności dla uczniów. Dzieci – pod okiem dorosłych i w bezpiecznych warunkach – uczą się, jak poradzić sobie z zadaniami w arkuszu w wyznaczonym czasie. Dzięki wsparciu Bratka – postaci znanej dzieciom z serii Ortograffiti – oswajają także emocje związane z pierwszym poważnym testem.

Elementy sprawdzianu z Operonem, które wspierają samodzielność, ale nie tworzą presji:

  • film z Bratkiem wyświetlany przed rozpoczęciem sprawdzianu obniża poziom stresu u trzecioklasistów,
  • bajka z Bratkiem „O tym, jak ważne jest odczuwanie dumy ze swoich sukcesów” to baza do rozmowy nauczyciela z uczniami po sprawdzianie o ich słabych i mocnych stronach oraz o odczuwaniu dumy z postępów,
  • instrukcja sprawdzianu jest dokładnie omawiana z uczniami,
  • informacja zwrotna po sprawdzianie opiera się na narzędziach oceniania kształtującego, czyli daje informacje, co poszło dobrze, a nad czym warto popracować, a nie ocenę wyrażoną stopniem.

 
Nauczyciele ze wszystkich zapisanych szkół otrzymają gotowe, dopracowane materiały, m.in. wydrukowane arkusze sprawdzianu, pomoce terapeutyczne i dyplomy dla uczniów. Zapisy już ruszyły i jak co roku chęć udziału w sprawdzianie z Operonem zgłosiły już setki szkół. Aby dołączyć do OSKT i w maju przeprowadzić sprawdzian, wystarczy zgłosić się na stronie:

egzaminy.operon.pl

ZAPISZ SZKOŁĘ