Co składa się na profil absolwenta i absolwentki szkoły ponadpodstawowej? Jakie kluczowe kompetencje powinien nabyć absolwent szkoły średniej? Jak oceniono ten profil podczas konsultacji? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym tekście.

Najważniejsze informacje na temat profilu absolwenta i absolwentki szkoły średniej

Profil absolwenta wskazuje obszary, w których rozwoju powinna szczególnie wspierać polska szkoła. Jest to zbiór kompetencji, które warto rozwijać u uczniów, obszarów, w których powinno się kształtować ich wiedzę oraz wartości, w jakich należy ich wychowywać – informuje IBE.

Kluczowe kompetencje absolwenta i absolwentki (z wersji profilu przed konsultacjami):

  • wartości związane z pedagogiką humanistyczną (wolność i odpowiedzialność, wspólnota i szacunek, prawda, dobro i piękno, sprawiedliwość i solidarność),
  • kompetencje fundamentalne (kompetencje językowe, kompetencje matematyczne, kompetencje cyfrowe, kompetencje ruchowe),
  • kompetencje społeczne (umiejętność współpracy, dbanie o innych),
  • kompetencje osobiste (kierowanie sobą, dbanie o dobrostan i rozwój),
  • sprawczość,
  • wiedza o obszarach kształcenia.

Wnioski z raportu po konsultacjach profilu absolwenta i absolwentki szkoły ponadpodstawowej

W konsultacjach wzięły udział różnorodne środowiska. Raport przygotowali eksperci IBE: Roksana Pierwieniecka, Maciej Pabisek oraz Katarzyna Pająk-Załęska. Zebrane uwagi, postulaty i opinie podzielono na dwie kategorie: odnoszące się do elementów profilu – wartości, kompetencji, wiedzy i sprawczości uczniów – oraz takie, które wykraczają poza ramy przygotowywanego profilu, ale odnoszą się do reformy oświaty.

→ TUTAJ znajdują się szczegółowe uwagi dotyczące poszczególnych elementów profilu absolwenta i absolwentki szkoły ponadpodstawowej.

Profil absolwenta jest oceniany w raporcie pozytywnie – to spójna i potrzebna rama myślenia o edukacji. Jednak wdrożenie wytycznych przedstawionych w dokumencie wymaga głębokich zmian systemowych. Intencje są dobre, natomiast droga do celów błotnista i kręta – eksperci IBE cytują jeden z komentarzy.

→ Poniżej podsumowanie uwag odnoszących się do szeroko rozumianej reformy:

(…) pierwsze odczucia uczestników konsultacji związane z wprowadzeniem zmian w edukacji były złożone. Panowała atmosfera wyczekiwania, połączona z ostrożnością i lękiem przed powtórką z przeszłości. Chociaż przeważały opinie negatywne wobec planowanej reformy, nie brakowało również głosów wyrażających ciekawość dotyczącą jej efektów i gotowość do wzięcia w niej udziału. Uczestnicy konsultacji oczekiwali przede wszystkim stabilizacji, konkretów oraz realnego wsparcia we wdrażaniu zmian – podkreślono w raporcie.

Jaki stosunek do reformy mają uczestnicy konsultacji?

  • odczuwają brak szczegółowych informacji związanych z wprowadzaną reformą, zgłaszają, że jest zbyt dużo ogólników, oraz mają poczucie, że reforma jest przygotowywana zbyt szybko;
  • dostrzegli błędy powielane z wcześniejszych reform;
  • wyrazili obawy o brak konsekwencji we wprowadzanej reformie czy trwałość zmian w obliczu możliwej zmiany władzy;
  • zgłosili obawy o przyszłość zawodu nauczyciela (m.in. brak zainteresowania zawodem wśród młodych);
  • niektóre osoby wyraziły niepokój o charakter zmian (np. zgłoszono, że w reformie nie ma odwołania do chrześcijaństwa – ważnego dla polskiej kultury);
  • dość ostrożnie formułują oceny reformy;
  • sporo osób wyraziło nadzieję związaną z wdrażanymi zmianami;
  • zwrócili uwagę na potrzeby i oczekiwania: reforma powinna być dopasowana do współczesnych czasów i pokolenia, a nauczyciele – odpowiednio przygotowani.

 
Pozostałe uwagi, dotyczące m.in. kształtu planowanych i wdrażanych zmian w podstawach programowych, wyzwań i zagrożeń edukacyjnych naszych czasów oraz etosu pracy nauczycielskiej, znajdują się TUTAJ.

 

Źródła:

  1. Raport podsumowujący konsultacje Profilu absolwenta i absolwentki szkoły ponadpodstawowej, https://ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/IBE-PIB/raport-z-konsultacji-profilu-absolwenta-szkol-ponadpodstawowych.pdf (dostęp: 7.01.2026 r.).
  2. Droga do zmian w edukacji. Etap II: szkoły ponadpodstawowe, https://ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/IBE-PIB/profil-absolwenta-szkoly-ponadpodstawowe.pdf (dostęp: 7.01.2026 r.).
  3. Profil absolwenta i absolwentki, https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki-zmiany-w-szkolach (dostęp: 7.01.2026 r.).