Jak podkreśla Instytut Badań Edukacyjnych, profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej to kluczowy element Reformy 26. Wskazuje on kompetencje, postawy i umiejętności, które powinni posiadać uczniowie kończący szkołę podstawową. To punkt wyjścia, kompas dla twórców podstawy programowej, nauczycieli i dyrektorów szkół w obliczu zmian w polskiej edukacji. Jakim cechami powinni się charakteryzować absolwenci szkoły podstawowej?  

 
Czym jest profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej?

Kto opracował profil absolwenta szkoły podstawowej?

Profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej został opracowany przez Instytut Badań Edukacyjnych na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Naukowcy IBE tworzyli go na podstawie badań polskich i zagranicznych. Jak informują, jest to także efekt dialogu z ekspertami z krajów, w których system edukacji jest najskuteczniejszy i przyjazny dla ucznia. Profil był również konsultowany ze środowiskiem edukacyjnym w Polsce, aby dopasować go do realiów i specyfiki naszego systemu edukacji.

Dlaczego wprowadzono profil absolwenta i absolwentki?

Jak podkreślą eksperci, profil ma być kompasem dla polskiej edukacji:

  • uczniom wyjaśnia, po co się uczą;
  • rodzicom przedstawia, czego uczą się ich dzieci;
  • nauczycielom wskazuje wartości, kompetencje i wiedzę, jakie powinny być priorytetem na lekcjach.

 
Profil absolwenta i absolwentki stanowi punkt wyjścia, drogowskaz wskazujący kierunek całościowej i spójnej zmiany systemu edukacji w Polsce – w odpowiedzi na aktualne oraz przyszłe potrzeby kraju, świata, społeczeństwa i gospodarki – podkreśla IBE.

Najważniejsze kompetencje ucznia w profilu absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej

To właśnie z profilu absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej nauczyciele i rodzice mogą dowiedzieć się, jakie cechy powinien posiadać uczeń kończący ten etap edukacji.

Najważniejsze cechy ucznia wskazane w profilu absolwenta i absolwentki to:
  • sprawczość – uczeń, który potrafi działać i brać odpowiedzialność,
  • kompetencje społeczne – współpraca, szacunek, troska o innych,
  • kompetencje poznawcze – krytyczne myślenie, kreatywność, rozwiązywanie problemów,
  • kompetencje osobiste – dbanie o siebie, własny dobrostan i rozwój,
  • kompetencje cyfrowe i przedmiotowe – solidne podstawy i bezpieczna technologia.

 

Dzięki tym konkretnym wskazówkom profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowejstanowi bazę do opracowania programu nauczania i organizacji pracy na lekcji.

Jak profil absolwenta i absolwentki szkoły podstawowej wpływa na nauczanie?

Od treści encyklopedycznych do kompetencji kluczowych

Twórcy profilu absolwenta i absolwentki stawiają na edukację skupiającą się na rozwoju praktycznych umiejętności zamiast na biernym przyswajaniu wiedzy. Wiedza, umiejętności i kompetencje, jakie nabędzie uczeń, mają przygotować go na wyzwania współczesnego świata.

IBE zakończył prace nad profilem absolwenta i absolwentki przedszkola i szkoły podstawowej (link). W przygotowaniu jest profil absolwenta i absolwentki szkoły ponadpodstawowej.

Reforma26. Kompas jutra - nastroje

Do 18 grudnia 2025 r. potrwają publiczne konsultacje dotyczące nowych rozporządzeń w sprawie podstaw programowych m.in. dla szkoły podstawowej. Chcielibyśmy na tym etapie zapytać o Państwa nastroje i potrzeby związane z nauczaniem po nowemu. Będziemy wdzięczni za wypełnienie krótkiej ankiety, która pozwoli nam zrozumieć Państwa oczekiwania. 

WYPEŁNIJ ANKIETĘ

Zachęcamy do zapoznania się szerzej z Reformą 26:

 
Dlaczego warto na bieżąco śledzić postępy uczniów klas 4–7?

Testy z serii „Zadania i arkusze z odpowiedziami” umożliwiają przeprowadzenie testu sprawdzającego wiedzę uczniów klas 4–7 z języka polskiego i matematyki. Stanowią one szybką metodę oceny osiągnięć i śledzenia postępów uczniów klas czwartych, piątych, szóstych i siódmych.

 

Źródła:

  1. Profil absolwenta i absolwentki, https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki-zmiany-w-szkolach (dostęp: 19.11.2025 r.).
  2. Strona internetowa resortu edukacji o reformie 2026, https://reforma26.men.gov.pl/ (dostęp: 19.11.2025 r.).
  3. Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji (wersja zaktualizowana), https://ibe.edu.pl/images/Zmiany_w_szkolach/Profil_absolwenta_i_absolwentki._Droga_do_zmian_w_edukacji._Etap_I_przedszkola_i_szkoly_podstawowe.pdf (dostęp: 19.11.2025 r.).
  4. https://ibe.edu.pl/pl/materialy-profil-absolwenta?view=article&id=2947:profil-absolwenta-i-absolwentki-droga-do-zmian-w-edukacji-wersja-zaktualizowana-i-uzupelniona&catid=139 (dostęp: 19.11.2025 r.).